Mindfulness en natuurlijk-zijn

Natuurlijk-zijn wordt in meditatieve tradities als belangrijk gezien.
Alan Wallace begint oefeningen bijvoorbeeld vaak met wat hij noemt:

"settling the body, speech and mind into their natural states".

Hierbij wordt zowel het lichaam als de geest ontspannen en komt het lichaam tot rust. Controle over de ademhaling wordt losgelaten zodat de ademhaling natuurlijk is en daarnaast worden ook gedachten, beelden, herinneringen, fantasieën los gelaten zodat ook innerlijke dialogen en commentaren tot rust komen. Hierbij is er gewaarzijn van de sensaties in het lichaam die komen en gaan, en kan gewaarzijn uiteindelijk ook voor een korte tijd rusten in zijn niet-conceptuele natuur.
This ordinary mind, should be left as it naturally is and nothing else.

"The Heart of the matter" - Tsele Natsok Rangdröl, een Tibetaans Boeddhistische meditatie-meester die leefde in de 17e eeuw
Natuurlijk-zijn raakt verloren door fixatie op "iets". Het "iets" kan niet oplossen, zodat de natuurlijke beweging van het opkomen en weer oplossen van gewaarwordingen niet kan plaatsvinden, daarnaast kan de aandacht niet of minder goed zijn bij wat er gebeurt.
Eén van deze fixaties is de fixatie op kennis, of inzicht of een instructie. We ontdekken iets en willen het vastleggen of vasthouden en rapporteren het aan onszelf en gaan daardoor fixeren op de inhoud van de gedachten hierover of we proberen met een methode een bepaald resultaat of verandering te bereiken.
Het is daarom goed om een open benadering te hebben, en zelfs instructies los te laten om vanuit direct ervaren en de inzichten die daarbij ontstaan, natuurlijk te zijn.
Inzichten of instructies kunnen opkomen en informeren en beïnvloeden, zodat ze hun rol kunnen hebben in een situatie, maar kunnen daarna losgelaten worden zodat ze niet een oorzaak voor afleiding en stagnatie worden.
"Natural" means 'unfixed', to have no expectations, no compulsions, no interpretations, or predetermined plans.

"Gesture of balance, a guide to awareness, self-healing, and meditation"
(Leven in evenwicht) - Tarthang Tulku
Mindfulness maakt het mogelijk om fixaties en andere houdingen, die natuurlijk-zijn in de weg staan, te herkennen en deze op een natuurlijke manier los te laten.
Herkenningspunten bij natuurlijk-zijn, zijn bijvoorbeeld dat gedachten kunnen komen en gaan, dat het ademen vrij (zonder vasthouden of controleren) kan plaatsvinden, dat gevoel kan veranderen. Door fixaties hierbij los te laten kan ook een diepe ontspanning ontstaan en kan lichaam en geest meer in evenwicht komen.
Door fixaties los te laten kan je jezelf laten gaan in de natuurlijke stroom van ervaren en de dynamiek van die stroom kan op zich ook bevrijdend en openend werken want op deze manier kan makkelijker ervaren worden hoe "objecten" (projecties als zelfbeelden of externe objecten, etc) veranderen waardoor ze minder als vast en permanent gezien worden en daarnaast kan die dynamiek ervoor zorgen dat de aandacht meer is bij het ontstaan van ervaringen.
Het aanvoelen van het in-flow-zijn, kan helpen te herkennen dat er iets opkomt dat fixerend is of dat je aandacht gevangen wordt in gedachtenpatronen, zodat deze processen vroeg opgemerkt kunnen worden. Vanwege de vroege herkenning, kan er eerder via laten-zijn verder gegaan worden, waarbij wat opgekomen is natuurlijk kan komen en gaan en door je heen kan gaan, zodat er continuatie kan zijn van het in-flow-zijn.
Learning to 'flow' with our experience gives us true stability and freedom.

"Openness mind, self-knowledge and inner peace through meditation"
(Open bewustzijn) - Tarthang Tulku
Zo natuurlijk zijnde kunnen ook subtielere aspecten van natuurlijk-zijn herkend worden. Mindful van deze subtiele aspecten maakt het makkelijker om fixeren los te laten.
Inherent in the realization that our everyday world is actually always changing is the realization of intrinsic awareness. This awareness permeates all seemingly solid form.

"Openness mind, self-knowledge and inner peace through meditation"
(Open bewustzijn) - Tarthang Tulku
Het natuurlijk laten zijn zoals het is, zou je kunnen zien als shamatha en vipashyana geïntegreerd. De referentie is hierbij niet meer een concreet object, zoals bij het volgen van de adem, maar het natuurlijk laten zijn waarbij spontane herkenning een rol speelt. Om te kunnen laten zijn zoals het is, is herkenning van ervaringen en processen zoals ze zijn nodig en door te laten zijn ontstaat er ruimte zodat zulke herkenningen of zulk inzien of intuitief aanvoelen spontaan kan optreden.
Punt hierbij is ook dat er niet eerst een andere toestand gecreëerd hoeft te worden, maar dat vanuit de huidige toestand met de huidige ervaringen en emoties en neigingen natuurlijk laten-zijn kan ontstaan.
Hierbij worden neigingen en processen etc die niet-laten-zijn met zich meebrengen, als het ware bij de hand genomen door de meer verfijnde aandacht en herkenningen die laten-zijn met zich mee kan brengen. Op deze manier is dit ook een hartelijke en integrerende wijze, omdat de meer primitive neigingen aangeraakt worden door het meer verfijnde gewaarzijn en gelaten worden zodat ze natuurlijk kunnen zijn en hun natuurlijk proces van opkomen en uiteindelijk weer oplossen plaats kan vinden zonder strijd of onderdrukking of zonder dat er naar iets gestreefd wordt. Er kan op deze manier een evenwichtig en omvattend aanwezig zijn ontstaan waarbij het meer verfijnde gewaarzijn leidend is.
Bij deze benadering wordt er eigenlijk niet een van buitenaf opgelegde methode beoefend, maar breng je in principe je innerlijke natuur meer in de praktijk. Er is laten zijn vanuit spontane herkenning, zodat dit meer ruimte biedt voor het natuurlijke intrinsieke vermogen voor herkenning en daarnaast laat je ervaringsprocessen natuurlijk zijn zodat de aard van die processen spontaan gekend kan worden. Op deze manier is deze benadering dan het in de praktijk brengen van wat je van nature op een subtiel niveau bent en worden hierbij de natuurlijke vermogens die min of meer al in je aanwezig zijn, gecultiveerd.